Sàn DEX là gì? Top các sàn phi tập trung uy tín nhất hiện nay

featured-image

Sàn DEX là gì? Đây là một câu hỏi mà rất nhiều nhà đầu tư thắc mắc dạo gần đây. Sau sự thành công và phổ biến của sàn CEX thì các sàn giao dịch DEX cũng bắt đầu nhận được sự quan tâm của nhiều người.

Dưới đây, Citinews sẽ gửi đến các bạn những thông tin chi tiết cùng những đánh giá khách quan nhất về sàn này.

Giới thiệu về các sàn phi tập trung (DEX)

1. Sàn DEX là gì? Bản chất hoạt động của sàn

DEX là viết tắt của Decentralized Exchange, có nghĩa là sàn giao dịch phi tập trung. Điều này có nghĩa là một sàn giao dịch cryptocurrency hoạt động dưới nền tảng của blockchain, nơi mà thay vì có một tổ chức hoặc cá nhân trung gian quản lý giao dịch, nó hoạt động dưới sự quản lý của một mạng peer-to-peer.

Ví dụ, trên một sàn giao dịch thông thường, bạn có thể muốn mua hoặc bán một loại tiền điện tử như Bitcoin. Để thực hiện giao dịch, bạn sẽ phải đăng ký tài khoản với sàn giao dịch và chuyển tiền đến tài khoản của họ. Sau đó, bạn có thể mua hoặc bán Bitcoin theo các giá cả được quản lý bởi sàn giao dịch.

Trên một sàn phi tập trung, bạn cũng có thể mua hoặc bán Bitcoin, nhưng việc giao dịch sẽ diễn ra trực tiếp giữa bạn và người khác trên mạng, không cần sự trung gian của một tổ chức hoặc cá nhân nào khác. Giao dịch sẽ được xác nhận và ghi lại trên blockchain, vì vậy các giao dịch sẽ được bảo vệ và không thể sửa đổi sau khi đã được ghi lại. Điều này cung cấp cho người dùng sự tự do và riêng tư hơn trong việc giao dịch tiền điện tử của họ.

Tóm lại, câu trả lời cho sàn DEX là gì ngắn gọn như sau: sàn mà các giao dịch tiền điện tử được diễn ra ngang hàng (P2P) giữa những người dùng với nhau trên nền tảng Blockchain, mà không thông qua bất cứ tổ chức trung gian nào.

2. Một số mô hình sàn giao dịch DEX phổ biến

san-dex-la-gi-1
Một số mô hình sàn giao dịch DEX phổ biến

Có một số mô hình sàn giao dịch DEX phổ biến hiện nay, bao gồm:

On-Chain Orderbook 

Các sổ lệnh và giao dịch đều được lưu trữ trên blockchain. Điều này có nghĩa là tất cả thông tin về giá, số lượng và trạng thái của các giao dịch đều có sẵn trên blockchain, có thể được kiểm tra bất kỳ lúc nào.

Off-Chain Orderbook 

Các sổ lệnh và giao dịch đều được lưu trữ ngoài blockchain . Điều này có nghĩa là thông tin về giá, số lượng và trạng thái của các giao dịch không được lưu trữ trên blockchain mà được lưu trữ trên một máy chủ độc lập hoặc một mạng riêng.

Automated Market Maker (AMM) Model

Bạn thắc mắc mô hình phổ biến nhất của sàn DEX là gì thì AMM chính là câu trả lời dành cho bạn. Nó sử dụng một thuật toán để tự động tạo ra giá cho các loại tiền điện tử và thực hiện giao dịch. Ví dụ, Uniswap là một sàn DEX sử dụng mô hình AMM.

Hybrid Liquidity DEX

Đây là mô hình hỗn hợp giữa AMM và Order Book Model. Nó cho phép người dùng thực hiện giao dịch dựa trên giá tự động tạo ra hoặc dựa trên danh sách đặt hàng có sẵn. Ví dụ, Bancor Network là một sàn DEX sử dụng mô hình Hybrid.

Các mô hình sàn DEX khác cũng tồn tại, nhưng những mô hình trên là những mô hình phổ biến nhất hiện nay. Mỗi mô hình có ưu điểm và nhược điểm riêng, vì vậy người dùng cần phải tìm hiểu kỹ lưỡng và chọn mô hình phù hợp với nhu cầu của họ. Tuy nhiên, mô hình AMM đang trở nên phổ biến hơn vì đơn giản hóa quá trình giao dịch và cho phép các loại tiền điện tử khác nhau được giao dịch một cách dễ dàng.

Hiện trạng và tương lai của sàn DEX

1. Hiện trạng

Bất chấp việc xuất hiện muộn, sàn giao dịch phi tập trung (DEX) đã chứng minh một tốc độ phát triển đầy kinh ngạc. Đến thời điểm hiện tại, có gần 27 tỷ USD giá trị đang bị khóa trong các sàn DEX. Nếu so sánh với một năm trước, số liệu này chỉ có giá trị trung bình khoảng 800 triệu USD.

san-dex-la-gi-2
Số liệu giá trị Locked trên sàn DEX 2021

Sàn giao dịch phi tập trung ra đời với mục đích giải quyết hai vấn đề chính trên thị trường tiền điện tử hiện nay. Đầu tiên, tính ẩn danh. Trong khi các sàn giao dịch tập trung (CEX) hoặc P2P yêu cầu người dùng xác thực thông tin cá nhân bằng eKYC trước khi sử dụng, điều này có thể giúp phòng chống rửa tiền nhưng lại là vi phạm bản chất của blockchain: tính phi tập trung.

Thứ hai là vấn đề kiểm soát quỹ. Với thực tế việc kiểm soát quỹ bởi sàn CEX hay P2P có thể gặp rủi ro mất tài sản của người dùng nếu sàn gặp sự cố như vụ hack. Sự ra đời của DEX giải quyết được vấn đề này bằng cách cho phép người dùng tự quản lý tài sản của họ. Tại DEX, người dùng sẽ lưu giữ và giao dịch tài sản của họ tại một ví điện tử do chính họ quản lý. Do đó, tài sản sẽ không bị mất nếu sàn gặp sự cố.

2. Tương lai

Sau khủng hoảng kinh tế năm 2021, sàn giao dịch DEX đang phát triển mạnh mẽ và trở thành mục tiêu đầu tư của nhiều nhà đầu tư truyền thống. Các nhà đầu tư đang dần nhận ra tiềm năng của tiền điện tử và đầu tư vào nó. Tương lai của thị trường Crypto và dịch vụ trên DEX có tiềm năng rộng mở rất lớn.

Ưu điểm, nhược điểm của sàn DEX là gì?

Ưu điểm

  • Bạn không cần phải thực hiện bước xác minh KYC, không cần cung cấp bất kỳ thông tin nào khi muốn giao dịch trên sàn.
  • Không bị tấn công bởi hacker vì tài sản của người dùng nằm trên Blockchain và được bảo mật bởi hàng triệu node trong mạng lưới.
  • Mọi giao dịch diễn ra ngang hàng thông qua các hợp đồng thông minh, người dùng nắm toàn quyền sở hữu tài sản của mình.
  • Bạn có thể sử dụng phương pháp ẩn danh. Khi người dùng thực hiện các giao dịch thì sàn chỉ biết được số lượng ví mà không biết bạn là ai.
  • Không có 1 lỗ hổng cụ thể nào để tạo sơ hở cho tin tặc tấn công. Vì vậy việc sập sàn rất khó xảy ra.
  • Bạn có thể giao dịch với nhiều token kể cả một số mới chưa được niêm yết trên sàn CEX bất cứ khi nào có nhu cầu.

Nhược điểm

  • Nền tảng này đòi hỏi người dùng phải thực hiện nhiều thao tác như kết nối DApp, thậm chí là cài bản DEX client độc lập để thực hiện giao dịch nên chưa thân thiện với người dùng.
  • Khi bạn thực hiện giao dịch trong lúc mạng lưới quá tải, mạng tắc nghẽn thì mức phí phải trả sẽ cao bất thường.
  • Vì các lệnh được thực hiện on-chain trên Blockchain, sau đó chờ đợi sự xác nhận của các nodes trên hệ thống dẫn đến độ trễ của lệnh
  • Khả năng thanh khoản ở các sàn DEX còn kém do lượng người sử dụng sàn chưa được nhiều.
  • Các nhà đầu tư không thể trao đổi giữa tiền fiat với tiền điện tử trên sàn DEX.

So sánh sàn DEX và sàn CEX

Hai sàn không chỉ khác nhau ở tên gọi, bản chất hoạt động mà nó còn khác nhau ở nhiều tiêu chí khác nữa. Để so sánh sự giống nhau, khác nhau giữa sàn CEX và sàn DEX là gì, bạn theo dõi thông tin chi tiết ở bảng dưới đây:

 

DEX

CEX

Tốc độ giao dịchMất tối thiểu 15 giây để giao dịch được thực hiệnMỗi giao dịch sẽ mất trung bình 10 mili giây để thực hiện
Tính lưu kýNgười dùng có toàn quyền quản lý và kiểm soát trực tiếp tài sản của mìnhMọi giao dịch và tài sản của người dùng sẽ do sàn toàn quyền kiểm soát
Tính ẩn danhThoải mái giao dịch ẩn danh mà không cần xác minh danh tínhGiao dịch nặc danh để trao đổi trên sàn là không thể
Tính xác thựcSàn không can thiệp vào các giao dịch hay thao túng tài sản của người dùngCEX có khả năng thao túng và sử dụng tài sản của người dùng
Mật khẩuMất mật khẩu thì không thể lấy lại tài sảnMất mật khẩu có thể lấy lại.
Độ bảo mật và an toànViệc hacker tấn công sàn DEX là điều bất khả thiKhông tránh khỏi các vụ hack nghiêm trọng
Sử dụngNhiều thao tác, đòi hỏi kiến thức và kỹ năng.Thao tác đơn giản, dễ thực hiện
Phí giao dịchKhông tính phí, hoặc phí thấp hơnMỗi sàn có quy định riêng

Top 5 sàn phi tập trung uy tín hiện nay

1. Uniswap V3

Uniswap là một trong những sàn giao dịch phi tập trung (DEX) tiền điện tử phổ biến nhất, ra mắt vào tháng 11/2018, có trụ sở tại New York. Đây là nhà tiên phong trong mô hình tạo lập thị trường tự động (AMM) thay vì dựa trên sổ lệnh truyền thống được các sàn giao dịch khác sử dụng. Uniswap chạy trên blockchain Ethereum và sử dụng một số hợp đồng thông minh để hoán đổi các token ERC-20 một cách an toàn trong số những người dùng.

san-dex-la-gi-uniswap-v3-1
Sàn DEX là gì? Sàn Uniswap V3

Uniswap V3 là phiên bản thứ 3 cũng là phiên bản mới nhất của giao thức, được trang bị các bản cập nhật để cải thiện khả năng bù trừ và cung cấp khả năng kiểm soát cũng như tính linh hoạt cao hơn cho từng LP. 

Đặc điểm nổi bật của sàn

  • Trụ sở: New York
  • Automated Market Making (AMM): Uniswap sử dụng mô hình AMM để tự động tạo và duy trì mức giá giữa các token đồng tiền điện tử trên sàn.
  • Không cần cung cấp gốc: Người dùng có thể giao dịch mà không cần cung cấp gốc (nguồn vốn).
  • Hoạt động trên nền tảng Ethereum: Uniswap là một dự án trên nền tảng Ethereum, cho phép giao dịch các token đồng tiền điện tử được đăng ký trên Ethereum.
  • Tham gia vào giao dịch dễ dàng: Uniswap cho phép người dùng tham gia giao dịch một cách dễ dàng bằng cách sử dụng ví điện tử (wallet) và không cần bất kỳ mối liên hệ hay tài khoản đăng ký trước.
  • Tự động hoá quản lý vốn: Uniswap sử dụng mô hình Liquidity Providers (LP) để tự động hoá quản lý vốn, giúp đảm bảo tính liên tục và bền vững của giao dịch.
  • Phí giao dịch: Các nhà cung cấp thanh khoản Uniswap V3 ban đầu có thể tạo các nhóm thanh khoản ở ba mức phí: 0,05%, 0,30% và 1%. Các mức phí khác có thể được bổ sung thông qua các đề xuất quản trị của UNI.
  • Coin được hỗ trợ: Là một giao thức ngang hàng phi tập trung, bất kỳ ai cũng có thể niêm yết token trên Uniswap. Các cặp giao dịch phổ biến nhất tại thời điểm viết bài bao gồm USDC, Wrapped BTC, WETH và DAI.

2. dYdX

dYdX là sàn giao dịch, tập trung vào các sản phẩm tiền điện tử tiên tiến như các hợp đồng vĩnh viễn (Perpertual), tiền điện tử. dYdX chạy trên các hợp đồng thông minh đã được kiểm toán trên các blockchain như Ethereum, giúp loại bỏ sự cần thiết của các trung gian đáng tin cậy. 

san-dex-la-gi-dydx
Sàn DEX là gì? Sàn dYdX

Để mở rộng quy mô giao dịch, dYdX và StarkWare đã ra mắt giao thức layer 2 (L2) được xây dựng tùy chỉnh cho các Cross-Margin Perpertual vào ngày 24/2/2021. Chúng dựa trên công cụ khả năng mở rộng StarkEx của StarkWare, công nghệ rollup không kiến thức (zero-knowledge) (zk-Rollup) và các hợp đồng thông minh vĩnh viễn của dYdX. Giờ đây, nhà giao dịch có thể giao dịch với chi phí gas bằng 0, phí giao dịch thấp hơn và giảm quy mô giao dịch tối thiểu.

Đặc điểm nổi bật của sàn:

  • Trụ sở: San Francisco
  • Giao dịch độc lập: hoạt động dựa trên công nghệ blockchain và không có sự kiểm soát của bất kỳ một tổ chức hay cá nhân nào.
  • Tốc độ giao dịch: sử dụng mô hình giao dịch Off-Chain để tăng tốc độ giao dịch, giảm chi phí và tăng tính dễ sử dụng.
  • Bảo mật cao: Cung cấp mức bảo mật cao để bảo vệ tài sản của người dùng và cung cấp tính năng an toàn cho tài khoản của họ.
  • Giao dịch linh hoạt: cho phép người dùng giao dịch các loại Token, Stablecoin, và các đồng tiền điện tử khác trên nền tảng blockchain.
  • Tiện ích: gửi, nhận, và quản lý tiền tệ điện tử một cách dễ dàng.
  • Chất lượng tốt: là một trong những sàn giao dịch độc lập uy tín với chất lượng tốt và tính năng tiên tiến.
  • Coin được hỗ trợ: các cặp giao dịch Perpetual phổ biến trên dYdX bao gồm Ethereum, Bitcoin, Solana, Polygon, Avalanche và Uniswap.
  • Phí giao dịch: không tính phí nạp tiền và phí rút tiền, và không tính phí gas khi giao dịch trên layer 2. Tuy nhiên, giao thức sử dụng cấu trúc phí maker-taker để xác định và tính phí giao dịch theo khối lượng.

3. Kine Protocol

Kine Protocol là một nền tảng giao dịch token hợp đồng chứng khoán điện tử (DeFi) được xây dựng trên blockchain Ethereum. Nó cho phép người dùng tạo ra các hợp đồng chứng khoán điện tử tùy chỉnh và giao dịch chúng một cách an toàn và đáng tin cậy. 

san-dex-la-gi-kine
Sàn DEX là gì? sàn Kine Protocol

Kine Protocol cung cấp một nền tảng để tạo ra và giao dịch các hợp đồng chứng khoán điện tử (tokenized securities) với mức phí thấp và không cần thông qua bất kỳ một trung gian tài chính.

Đặc điểm nổi bật của sàn:

  • Trụ sở: Singapore
  • Tạo ra và giao dịch hợp đồng chứng khoán điện tử: Kine Protocol cho phép người dùng tạo ra các hợp đồng chứng khoán điện tử với các điều khoản tùy chỉnh và giao dịch chúng trên blockchain Ethereum.
  • Thời gian giao dịch nhanh chóng: Kine Protocol sử dụng công nghệ blockchain để tối ưu hóa thời gian giao dịch và đảm bảo tính nhanh chóng của quá trình giao dịch.
  • Phí giao dịch thấp: Kine Protocol cung cấp một nền tảng giao dịch DeFi với mức phí thấp so với các sàn giao dịch truyền thống.
  • An toàn và đáng tin cậy: Kine Protocol được xây dựng trên blockchain Ethereum, đảm bảo tính an toàn và đáng tin cậy của tất cả các giao dịch.
  • Không cần thông qua trung gian tài chính: Kine Protocol cho phép người dùng giao dịch hợp đồng chứng khoán điện tử mà không cần thông qua bất kỳ trung gian tài chính nào.
  • Coin được hỗ trợ: hỗ trợ giao dịch các hợp đồng vĩnh viễn của các mã thông báo tiền điện tử bao gồm BTC, ETH, SHIB, NEAR, BNB, ADA, MATIC, DOGE, FIL, EOS, XRP, LTC, TRX, ETC, SOL, LINK, DOT và UNI.
  • Phí giao dịch: 0 phí gas và phí giao dịch cố định 0,1% cho mỗi lệnh được thực hiện, ngoại trừ HT, OKB và WOO (được tính 0,8%)

4. Curve Finance

Curve Finance là một nhóm thanh khoản phi tập trung để giao dịch stablecoin. Thay vì sử dụng sổ lệnh, họ sử dụng mô hình AMM (nhà tạo lập thị trường tự động) để phù hợp với tính thanh khoản. Là một giao thức phi tập trung và không cần giấy phép, do đó bất kỳ ai cũng có thể cung cấp tính thanh khoản cho một hoặc nhiều nhóm thanh khoản. 

sàn Dex là gì? Curve
Sàn DEX là gì? Curve Finance

Nhóm Curve là các hợp đồng thông minh triển khai StableSwap bất biến và cho phép trao đổi hai hoặc nhiều token. Có thể thực hiện các hoán đổi token giữa các stablecoin theo cặp (Plain Pool) hoặc giữa các wrapped token, trong đó tài sản thế chấp cơ sở sẽ được cho vay trên một giao thức khác (Lending Pool). Cuối cùng, Metapool sẽ kết hợp các stablecoin với các token Plain Pool (LP) từ một nhóm khác.

Đặc điểm nổi bật của sàn

  • Trụ sở: Thuỵ Sỹ
  • Tốc độ giao dịch nhanh: Curve Finance cung cấp một trải nghiệm giao dịch nhanh chóng và hiệu quả.
  • Tỷ lệ hoa hồng thấp: Sàn cung cấp tỷ lệ hoa hồng thấp để hạn chế chi phí cho người dùng.
  • Tính an toàn: Curve Finance được thiết kế với tính an toàn cao và cung cấp các bảo mật tốt để bảo vệ tài sản của người dùng.
  • Thuật toán hợp tác lại mạnh mẽ: Curve Finance sử dụng thuật toán hợp tác lại mạnh mẽ để hạn chế rủi ro và cung cấp một mô hình giá trị giữ nguyên đồng nghĩa với các stablecoin.
  • Phù hợp cho giao dịch và đầu tư: Với tính năng giá trị giữ nguyên đồng nghĩa với các stablecoin, Curve Finance là một giải pháp tốt cho việc giao dịch và đầu tư.
  • Coin được hỗ trợ: các nhóm thanh khoản cho các stablecoin chính bao gồm DAI, USDC, USDT, FRAX và TUSD. Họ cũng cung cấp các giao dịch hoán đổi giữa các wrapped token như wBTC, wETH và stETH
  • Phí giao dịch: phí tiêu chuẩn trên tất cả các nhóm là 0,04%

5. PancakeSwap (V2)

PancakeSwap (V2) là một sàn DEX tiên tiến dựa trên nền tảng blockchain Binance Smart Chain. Nó cho phép người dùng giao dịch, quản lý và tìm kiếm các loại token dựa trên Binance Smart Chain một cách đơn giản và nhanh chóng.

san-dex-la-gi-pancakeswap
Sàn DEX là gì? Sàn PancakeSwap (V2)

Các đặc điểm nổi bật của sàn:

  • Trụ sở: Fukuoka, Nhật Bản.
  • Giao dịch nhanh và tiên tiến: PancakeSwap (V2) sử dụng nền tảng Binance Smart Chain để cung cấp tốc độ giao dịch nhanh và mức phí thấp.
  • Tự động hóa với sổ lệnh AMM: PancakeSwap (V2) sử dụng mô hình sổ lệnh Automated Market Maker (AMM) để cho phép người dùng giao dịch token mà không cần có một người gặp mặt.
  • Đa dạng các loại token: PancakeSwap (V2) cho phép người dùng giao dịch các loại token dựa trên Binance Smart Chain, bao gồm token NFT và DeFi.
  • Thân thiện với người dùng: Giao diện trực quan và dễ sử dụng của PancakeSwap (V2) cho phép người dùng dễ dàng tìm kiếm và giao dịch các loại token mong muốn.
  • Coin hỗ trợ: tất cả các token BEP-20, cũng như một số cặp hợp đồng tương lai phổ biến, chẳng hạn như BTC/USDT, ETH/USDT, BNB/USDT và tất cả các blockchain 1 layer lớn khác
  • Phí dịch vụ: phí giao dịch 0,25%, trong đó 0,17% được trả lại cho các nhóm thanh khoản dưới dạng phần thưởng phí, 0,03% được gửi vào kho bạc, và 0,05% được gửi cho chương trình mua lại và đốt.

Câu hỏi thường gặp

1. Người mới nên sử dụng DEX hay CEX?  

Thật sự nếu mọi người mới bước chân vào thị trường thì nên sử dụng sàn tập trung (CEX) để làm quen với cách giao dịch cơ bản và biết cách mua bán tiền điện tử như thế nào, cách bảo mật tài khoản sàn ra sao. 

Sau khi sử dụng thành thạo sàn CEX rồi, mọi người nên chuyển dần sang sử dụng và trải nghiệm thử các sàn giao dịch phi tập trung lớn như IDEX hay Binance DEX.

2. Sàn Dex có tích hợp ví cứng không?  

Sàn có khả năng cung cấp tích hợp liền mạch với các loại ví cứng phổ biến. Bao gồm như: Ledger Nano S hay Trezor. Từ đó, có thể tăng cường tính năng bảo mật rất tốt cho người sử dụng.

3. Coin trên sàn Dex là gì và có an toàn không?  

Hiện nay, khả năng tấn công của “Hacker” đang đạt những tốc độ phát triển vô cùng lớn. Do đó,dù là sàn phi tập trung hay bất kỳ sàn giao dịch nào cũng không thể đảm bảo được khả năng an toàn tuyệt đối 100%. Tuy nhiên, xét trên cơ chế hoạt động cùng những tiềm năng vốn có, sàn Dex được đánh giá là có độ an toàn hiệu quả hơn rất nhiều so với các loại sàn giao dịch Cex.

Xem thêm:

Trên đây, Citinews đã gửi đến các bạn những thông tin chi tiết nhất về sàn giao dịch phi tập trung. Hy vọng những thông tin đã cung cấp thêm một số kiến thức về sàn DEX là gì cho mọi người.

Fergal Nguyễn

Fergal Nguyễn

FERGAL NGUYỄN LÀ AI? Chào mọi người, tôi tên thật là Nguyễn Trường. Tôi là một người yêu thích về phân tích những con số và biểu đồ chỉ số tăng giảm ...

Viết bình luận
Thêm bình luận
Popup image default

Thông báo